Van museumzaal naar straathoek Van Caravaggio tot Dalí, van de Mona Lisa tot De Schreeuw

Geen tekenaar, schilder, beeldhouwer of street artist die niet heeft afgekeken van kunstenaars uit vroeger tijden. Kunst is vaker wel dan niet (ten dele) geïnspireerd op andere kunst, zo kan je wel zeggen. In al haar verscheidenheid is street art niet alleen beïnvloed door tal van andere kunststromingen, maar staat zij bovendien bol van de kunstreferenties. Referenties die in de meeste gevallen niet verborgen zitten in details, maar dusdanig opzichtig zijn dat het hele kunstwerk an sich eigenlijk als kunsthistorische verwijzing functioneert. Soms betreft het een regelrechte kopie (zie in het foto-overzicht Caravaggio, Jan de Baen en Louise Bourgeois), maar meestal gaat het om een toespeling op bijvoorbeeld een beroemde meester met een markante kop (Rembrandt, Van Gogh, Dalí), of een bekend schilderij (De Schreeuw, de Mona Lisa, het Laatste Avondmaal – in alle drie de gevallen natuurlijk al tot in den treure geparodieerd in de popcultuur).

Kunstenaar Reuben Dangoor photoshopt Londense grime MC’s in oude schilderijen met een typische Britse setting. Komische anachronismen die een serieuze kwestie aan de kaak stellen: machtsverhoudingen tussen mensen van verschillende afkomsten en klassen, vroeger én nu. Had de kunstenaar bekendheden zonder huidskleur gebruikt, waren zijn paste ups niet half zo opvallend en doeltreffend geweest. “I just started to combine a few of the stereotypical views of England and old school Britishness, with these guys – I think they’re flying the flag for the U.K. in a way that’s far more relevant”, liet Dangoor weten aan Complex UK.

Pas echt controversieel zijn twee werken van Bonom. Lang niet iedereen in Brussel is te spreken over de gruwelijkheid van de afgebeelde scènes: Abraham die op het punt staat zijn zoon Isaak op te offeren (de engel die hem hiervan weerhoudt zien we op de muur niet terug) en een van de gelynchte gebroeders De Witt, pontificaal aangebracht op de zijkant van een flatgebouw, recht tegenover een druk bereden spoorlijn.

De Corsicaan Julien de Casabianca verdient met zijn succesvolle Outings Project eveneens extra aandacht. In musea over de hele wereld maakt hij foto’s van schilderijen in hoge resolutie, om die vervolgens op papier af te drukken (dan weer op klein, dan weer op gigantisch formaat) en op willekeurige plaatsen op straat te plakken. Geportretteerden en Bijbelse voorstellingen worden zo ontdaan van hun pompeuze lijsten, uit de beveiligde en beschermende museumzaal gehaald en buiten blootgesteld aan de elementen, uitlaatgassen en sniffende honden. Honderden jaren later terechtkomen langs het spoor, naast een benzinestation, tussen de klikobakken, of in de gevallen hieronder, op een winderig haventerrein in Oostende of een verlaten parkeerplaats in Stavanger – welke vorst, geestelijke of notabele uit de Middeleeuwen had dat kunnen bevroeden? Of het hun goedkeuring had kunnen wegdragen laat zich waarschijnlijk wel raden. En toch, niet desondanks maar juist dankzij de sterk contrasterende en onvertrouwde omgeving is het goed mogelijk dat hun beeltenissen in staat zijn meer nieuwsgierige blikken te trekken dan zij vanaf een museummuur ooit hebben weten te doen.

In veel gevallen is het origineel – of tenminste een werk waar ik gelijkenissen mee zie – ernaast geplaatst. Beweeg de cursor over de afbeeldingen voor aanvullende informatie.

Oostende
Oostende
Oostende
Oostende
Oostende
Oostende
Oostende
Oostende
Oostende
Oslo
Stavanger
Stavanger
Stavanger
Bergen, Noorwegen
Bergen, Noorwegen
Amsterdam
Lyon
Brussel
Utrecht
Utrecht
Mons
Oostende
Brussel
Amsterdam
Amsterdam
Amsterdam
Aberdeen
Brussel
Zürich
Utrecht
Arles
Amsterdam
Londen
Valparaíso
Utrecht
Amersfoort
Utrecht
Aberdeen
Brussel
Londen
Utrecht
Londen
Brussel
Brussel
Amsterdam
Stockholm
Brussel
Amsterdam
Parijs
Brussel
Marseille
Utrecht
Lyon
Aberdeen
Wrocław
Sint-Petersburg
Amsterdam
Athene
Berlijn
Brussel
Gorinchem
Brussel
Eindhoven
Florence
Stavanger
Brussel
Stavanger
Florence
Florence
Parijs
Drammen
Warschau
Sint-Petersburg
Ede
Marseille
Brussel
Utrecht
Utrecht & Amsterdam
Graz
Mons
Brussel
Krakau
Oslo
Bergen, Noorwegen
Antwerpen
Amsterdam
Utrecht
Utrecht
Utrecht
Utrecht
Brussel
Parijs
Londen
Brussel
Zwolle
Berlijn,
Utrecht
Amsterdam
New York
Utrecht
New York
Amsterdam
Stavanger
Brussel
Warschau
Bergen, Noorwegen
Londen
Florence
Florence
Florence
Londen
Londen
Londen
Londen
Londen
Kopenhagen
Brussel
Florence
Kopenhagen
Amsterdam
Heerlen
Heerlen
Heerlen
Oostende
Brussel
Oslo
Stavanger
Utrecht
Utrecht
Utrecht
Aberdeen
Nice
Antwerpen
Rotterdam
Utrecht
Rotterdam
Breda
Marseille
Brussel