When a bike is stolen, a fairy dies En andere berichten op straat die aan je aandacht zijn ontsnapt

De stedelijke infrastructuur biedt niet alleen ruimte aan verkeersborden en een stortvloed aan reclame, maar fungeert ook als medium voor nog een andere vorm van communicatie. Communicatie die ons voor de verandering niet aanmaant de wet te eerbiedigen of verleidt tot irrationele aankopen van spullen die we niet nodig hebben, maar die daarentegen aanzet tot nadenken, de status quo ter discussie stelt, de nieuwsgierigheid prikkelt en als het even meezit een glimlach op je gezicht teweegbrengt. Ik heb het hier over de boodschappen die prijken op onder meer muren, regenpijpen, lantaarnpalen en stoplichten. Helaas ontsnappen die consequent aan de aandacht van veruit de meeste mensen (de oprukkende smartphonezombie nog buiten beschouwing gelaten), zo is tenminste mijn sterke indruk. Schijnbaar ben je alleen ontvankelijk voor dit soort berichten als je zelf in de scene zit; Shepard Fairey spreekt in dit verband over een ‘secret subcultural handshake’. Street art is weliswaar niet van iedereen (wat zij in potentie overigens wel kan zijn), maar toch zeker wel voor iedereen. In een beetje stad is een sticker, paste up, tegeltje of tag met een mededeling die het verdient om te worden opgemerkt, in ieder geval nooit ver weg. En een goeie leus kan je dag maken.

Welnu, wat treft de oplettende homo urbanus op dit gebied zoal aan? Welbeschouwd is dat een potpourri van rake oneliners, poëtische pretentie, verwijzingen naar de popcultuur en – eerlijk is eerlijk – klinkklare maar erg vermakelijke quatsch. Hierbij kan het gaan om een gloednieuwe frase, maar ook om een bestaande combinatie van woorden die door de kunstenaar (soms niet meer dan knutselaar, laten we wel wezen) uit god weet welke context is gerukt. De gemene deler is in ieder geval de (ogenschijnlijk) volstrekt willekeurige omgeving – de nieuwe context – waarin de boodschap van de doorgaans anonieme ‘afzender’ is ingebed en achtergelaten. Die ‘equal animals’ van Orwell kleven nu eenmaal aan een elektriciteitskastje omdat dat kan en iemand dat nodig achtte. Bevreemdend werkt het wel. Maar juist van bevreemding en willekeur gaan een verrassingseffect uit en daarin schuilt kracht; iets dat verrast houdt je gedachten immers langer vast. Hieronder een lukrake greep uit eigen collectie, waarbij opgemerkt dat beelden die digitaal een voor een worden opgediend, vanzelfsprekend niet de schone ‘sensaties’ uitlokken die zich in de openluchtgalerie mogelijk wel voordoen. 

Oaxaca
Amsterdam
Stavanger
Utrecht
Amsterdam
Arles
Londen
Utrecht
Amsterdam
Brussel
Zürich
Stockholm
Leuven
Utrecht
Amsterdam
New York
Aberdeen
Brussel
Rotterdam
Stavanger
Parijs
Amsterdam
Charleroi
Berlijn
Utrecht
Stuttgart
Amsterdam
Bergen, Noorwegen
Amsterdam
Utrecht
Amsterdam
Athene
Utrecht
Amsterdam
Freiburg im Breisgau
Stockholm
Lille
Amsterdam
Brussel
Krakau
Antwerpen
Amsterdam
Grenoble
Utrecht
Sint Petersburg
Amsterdam
Brussel
Stavanger
Den Haag
Utrecht
Kopenhagen
Amsterdam
Mons
Leuven
Londen
Amsterdam
Utrecht
Stuttgart
Parijs
Amsterdam
Utrecht
Montréal
Den Haag
Stavanger
Amsterdam
Aberdeen
Londen
Stockholm
Utrecht
Freiburg im Breisgau
Utrecht
Stavanger
Charleroi
Göteborg
Amsterdam
Utrecht
Stockholm
Leuven
Amsterdam
Utrecht
Bergen, Noorwegen